Średzkie wodociągi dziś.

W dniu 4 czerwca 1989 roku odbyły się pierwsze częściowo wolne wybory. Tego samego roku w grudniu przestaje istnieć Polska Rzeczypospolita Ludowa a po 50 latach powraca Rzeczypospolita Polska. Godło nasze, Orzeł Biały, znów przywdziewa koronę. W nowy okres w dziejach kraju wodociągi średzkie ciągle podległe zakładowi w Śremie wchodzą z 5 studniami artezyjskimi o głębokości 120 m, 2 studniami zbiorczymi, 11 studniami o głębokości 150 m, 2 zbiornikami wyrównawczymi o poj. 500 m3 każdy, stacją uzdatniania wody i wieżą ciśnień.

W 1990 roku odradzają się samorządy terytorialne i rozpoczyna się proces komunalizacji mienia i tworzenia miejskich przedsiębiorstw. Z dniem 1 stycznia 1993 roku powołano Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Środzie Wielkopolskiej, którego majątek wyodrębniono z WPWiK Zakład w Śremie. Jednocześnie w latach 1991-94 trwają prace nad zwodociągowaniem wsi należących do gminy. Dzięki kilkumiliardowej pożyczce z Kościelnej Fundacji Wodociągowania Wsi oraz dotacji z Gminy Środa Wielkopolska udało się zwodociągować 57 miejscowości układając 60 km sieci wodociągowej, co umożliwiło 8 tyś ich mieszkańców cieszyć się zdrową i czystą wodą.

W skład majątku nowego przedsiębiorstwa wchodzi sieć kanalizacyjna, która od 1992 roku obsługiwana była przez ZGKiM w Środzie oraz oczyszczalnia ścieków wybudowana przez ZPOW Hortex, a od 1992 należące do gminy. Dalsze przekształcanie Zakładu następuje z dniem 1 lipca 1993 roku kiedy to powołane zostaje za zgodą Rady Miasta i Gminy Środa Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej, Wodociągów i Kanalizacji. Choć właścicielem majątku przedsiębiorstwa jest Urząd Miejski było to nadal przedsiębiorstwo państwowe. Pierwszym dyrektorem zostaje Andrzej Kornecki.

W roku 1996 dokładnie 2 kwietnia przedsiębiorstwo staje się Spółką z o.o. Jako , że kapitał spółki w dniu rejestracji wynosił 9 mln zł i podzielony był na 90 tyś udziałów po 100 zł każdy, a wszystkie należały do Gminy Środa Wlkp. automatycznie stała się ona właścicielem spółki. Początkowo siedziba przedsiębiorstwa mieściła się przy ul. Poselskiej a po zakupie pierwszego piętra biurowca dawnego POM-u w 1999 roku i po gruntownym remoncie w roku 2000 przenoszą się tam pracownicy biurowi i Zarząd Spółki. W 1997 roku dokonano istotnej modernizacji stacji uzdatniania wody. Zainstalowano m. in. pompy III generacji umożliwiające przesył wody do sieci pod stałym ciśnieniem. Dzięki temu wyłączona została z pracy po 86 latach wieża ciśnień.

W okresie 1993-2010 następuje duży wzrost długości sieci wodociągowej. W 1993 roku było to łącznie w całej gminie 170 km, a w 2010 234 km. W tymże 2010 roku na terenie miasta znajdowało się 19 ujęć wody o średniej głębokości 150 m, a na terenie gminy dalszych 11. W 1993 roku 90% mieszkańców gminy korzystało z urządzeń wodociągowych a w 2010 już 100%. Piętą achillesową miasta była zawsze sieć kanalizacyjna. W roku 1991  oddana została do użytku oczyszczalnia ścieków w Chwałkowie wraz z przepompownią. Była to pierwsza oczyszczalnia w ponad 700 letniej historii miasta. W latach 1993 -95 wybudowano kolektor sanitarny, który odbierał ścieki komunalne m in z os. Młodych i Zakładów Mięsnych.  W następnych latach powstaje kanalizacja dla os. Piastowskiego, Stomila, bloków przy ul. Lipowej a także pobudowana zostaje sieć o długości 3,7 km od torów kolejowych przy Cukrowni do Spółdzielni Mleczarskiej przy ul. Daszyńskiego. Innowacją było pobudowanie na wsiach naszej gminy blisko 200 małych przyzagrodowych oczyszczalni ścieków. Dzięki temu kilkuetapowemu programowi rozpoczętemu w 1996 roku udało się skanalizować do 2005 roku 95% terenów wiejskich. Pobudowano również kilka małych oczyszczalni biologiczno-mechanicznych wraz z kanalizacją oraz przepompowniami ścieków. Nie sposób wymienić tu kolejnych ulic Środy, w których ułożono kanalizację sanitarną. W roku 1993 15% mieszkańców było podłączonych do kanalizacji a w 2010 było to już 60%. Te 15% wynika z podłączenia do kolektora os. Jagiellońskiego i najbliższej okolicy. Pozostali mieszkańcy korzystali z szamb lub kanalizacji deszczowej i ogólnospławnej skąd nieczystości poprzez rowy, Moskawę i Strugę Średzką trafiały do Warty. W ciągu 17 lat sieć sanitarna urosła z 3,1 km w 1993 roku do 37,5 km w 2010 roku. Choć inwestycja w infrastrukturę kanalizacyjną jest bardzo kosztowna, ale niewidoczna, bo skryta pod ziemią, związana jest bezpośrednio z ochroną środowiska oraz podnoszeniem jakości życia mieszkańców gminy. Należy również wspomnieć o modernizacji oczyszczalni w latach 2000-2003, dzięki czemu mogła przyjmować coraz większe ilości ścieków z rozbudowywanej sieci.

Gdy w 1993 roku powstało MPECWiK w skład weszły obiekty ciepłownicze podległe do tej pory Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Ciepłownictwa z siedzibą w Śremie. W tym czasie prowadzono już prace nad budową i rozbudową istniejącej sieci ciepłowniczej oraz nad likwidacją lokalnych kotłowni w celu zmniejszenia emisji zanieczyszczeń powietrza. Zasadnicze prace przypadały na lata 1990-1998. W tym czasie pobudowano 3,5 km nowej sieci ciepłowniczej dzięki czemu podłączono do niej os. Młodych a także Szkołę Podstawową nr 1, OSiR i ZOZ. Jednocześnie zlikwidowano 12 lokalnych kotłowni. W 2005 roku firma Stomil wypowiada dostawy ciepła do miasta, co zmusza Spółkę do wybudowania 900 m ciepłociągu od ul. Poselskiej do os. Młodych. Odtąd Cukrownia Średzka staje się jedynym producentem ciepła dostarczanego za pośrednictwem Działu Energetyki Cieplnej dla budynków podłączonych do miejskiej sieci.

W roku 2010 rozpoczęto obchody 100-lecia wodociągów średzkich. 26 września na stadionie w Środzie odbył się festyn, który został uświetniony blisko 2 godzinnym występem zespołu Czerwone Gitary. Następnie przez kilka godzin, do północy każdy mógł wejść na wieżę ciśnień i obejrzeć pokaz fajerwerków. Impreza ta zgromadziła blisko 10 tyś uczestników. W ramach obchodów możliwe było również po raz pierwszy zwiedzanie obiektów spółki, tj. oczyszczalni, przepompowni i stacji uzdatniania wody. W następnym roku kontynuowany był program jubileuszowy, który został zakończony 30 września 2011 sesją naukową. Wtedy to nastąpiło uroczyste poświęcenie i wręczenie spółce sztandaru.

Ostatnie 10 lat to dynamiczny okres rozwoju firmy. Obecnie trwają zaawansowane prace nad rozbudową oczyszczalni ścieków w Chwałkowie wraz z laboratorium. Trwa jednocześnie dalsza rozbudowa sieci wodociągowej w miarę rozwoju miasta oraz bieżąca jej konserwacja. Od kilku lat działa nowoczesny i stale rozbudowywany system zdalnego odczytu wodomierzy. Istniejące urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne są na bieżąco modernizowane. Aktualna długość sieci wodociągowej w gminie wynosi 263 km, a z przyłączami 374 km, sieć kanalizacyjna ma długość 134 km a z przyłączami 198 km, natomiast sieć ciepłownicza to 10 km. Woda w Środzie i gminie dostarczana jest z 32 ujęć. Rozbudowujące się laboratorium w Chwałkowie posiada certyfikat akredytacji laboratorium badawczego nr AB1193, co podnosi wiarygodność i precyzję wyników, zapewnia wysoką jakość świadczonych usług.

Ostatnie lata to także czas smutnych wydarzeń dla naszej firmy, że wspomnę odejście dwóch byłych Prezesów Spółki Andrzeja Korneckiego zmarłego w 2013 roku i Jana Buczkowskiego, którego pożegnaliśmy w kwietniu tego roku.

Pisząc o firmie nie można zapomnieć o jej pracownikach, ludziach odpowiednio wykwalifikowanych, specjalistach podnoszących stale swoje umiejętności zawodowe. To właśnie pracownicy stanowią o sile spółki, o tym jaka ona jest, jak jest postrzegana i odbierana przez społeczeństwo naszej gminy.

ZAŁOGA TO NAWIĘKSZY SKARB ŚREDZKICH WODOCIĄGÓW.

 

Cezary Jakubiak - MPECWiK Środa Wlkp.                                                                                         

 

Źródło:

Andrzej Zarzycki, Środa Wielkopolska. MPECWiK w służbie miasta 1911-2011, Poznań 2011

Dzieje Środy Wielkopolskiej i jej regionu , praca zbiorowa, Środa Wlkp. 1990

Archiwum MPECWiK Środa Wlkp.

 

 

 

 

Logo Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej, Wodociągów i Kanalizacji w Środzie Wlkp. – lata 90-te

 

 

 Kontenerowa stacja uzdatniania wody wspomagająca dostawę wody dla Środy. Stacja Uzdatniania Wody przy ul. Kórnickiej w Środzie Wlkp., zdjęcie: J. Odolanowski, sierpień 1998  r.